Ο διαμεσολαβητής είναι ένα τρίτο σε σχέση με τους διαδίκους πρόσωπο, που επιλέγεται από κοινού από αυτούς προκειμένου να τους συνδράμει στην προσπάθειά τους να βρουν οι ίδιοι εξωδικαστικά λύση της διαφοράς τους.
Ο διαμεσολαβητής πρέπει να είναι ειδικά εκπαιδευμένος, ώστε να μπορεί να ενεργεί με τρόπο τέτοιο που να εμπνέει μεν εμπιστοσύνη στους ενδιαφερόμενους, αλλά και σεβασμό και να τους δίνει εξ υπαρχής να καταλάβουν ότι εκείνος διευθύνει την διαδικασία έστω και αν αυτή επελέγη από τους ίδιους, έστω και αν είναι ελεύθεροι να αποχωρήσουν οποιαδήποτε στιγμή. Όμως, όσο παραμένουν στην αίθουσα της διαμεσολάβησης, ο διαμεσολαβητής είναι εκείνος που διευθύνει την ροή της διαδικασίας. Ας μην παρερμηνευθεί ο όρος «διευθύνει». Πρόκειται για την εξουσία του διαμεσολαβητή να αποφασίζει επί διαδικαστικών θεμάτων, επί θεμάτων συμπεριφοράς και, γενικά, περί εξουσίας, που είναι ταυτόχρονα και καθήκον, να ενεργεί έτσι ώστε να τηρούνται οι ισορροπίες και να διασφαλίζεται μια ήρεμη ατμόσφαιρα, που θα συμβάλει στη εξεύρεση λύσης από τους ενδιαφερόμενους.
Σύμφωνα με τον Νόμο 3898/2010 σε συνδυασμό με το Π.Δ. 123/2010, στην Ελλάδα ο διαμεσολαβητής πρέπει να είναι δικηγόρος εκπαιδευμένος, πιστοποιημένος διαπιστευμένος ως διαμεσολαβητής, αν πρόκειται για «εσωτερική» διαφορά, δηλαδή για διαφορά στην οποία όλα τα εμπλεκόμενα μέρη κατοικούν στην Ελλάδα. Εάν πρόκειται περί διασυνοριακής διαφοράς, ο διαμεσολαβητής δεν πρέπει να είναι δικηγόρος, πρέπει όμως οπωσδήποτε να είναι εκπαιδευμένος, πιστοποιημένος και διαπιστευμένος κατά τα ανωτέρω.
Στην πράξη, για να αποκτήσει κάποιος την ιδιότητα του διαπιστευμένου διαμεσολαβητή πρέπει :
i. Να λάβει την απαιτούμενη κατάρτιση από φορέα κατάρτισης διαμεσολαβητών.
Φορείς κατάρτισης διαμεσολαβητών μπορούν να είναι αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρείες, τις οποίες συνιστούν από κοινού ένας τουλάχιστον Δικηγορικός Σύλλογος και ένα τουλάχιστον από τα Επιμελητήρια της χώρας. Οι φορείς αυτοί λειτουργούν έπειτα από την χορήγηση σε αυτούς ειδικής άδειας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
ii. Να πιστοποιηθεί ως διαμεσολαβητής από την Επιτροπή Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών, η οποία τελεί υπό την εποπτεία του ιδίου ως άνω Υπουργείου.
Η πιστοποίηση των υποψηφίων διαμεσολαβητών γίνεται μετά από εξετάσεις ενώπιον Επιτροπής Εξετάσεων, στην οποία μετέχουν δυο μέλη της Επιτροπής Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών και
iii. Να διαπιστευθεί ως διαμεσολαβητής από το Τμήμα Δικηγορικού Λειτουργήματος και Δικαστικών Επιμελητών, που ανήκει στην Διεύθυνση Διοίκησης του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Καθ’ό,τι αφορά την αναγνώριση του τίτλου διαπίστευσης, που έχουν λάβει διαμεσολαβητές σε άλλο Κράτος Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι σχετικοί όροι και προϋποθέσεις καθορίζονται με απόφαση του κ. Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.